Kennismontage Rotterdam (HSRR3.11)

Het klimaat verandert. Op zich is dat niets nieuws. De reden om toch aandacht te besteden aan klimaatverandering en de mogelijke effecten ervan is de snelheid waarmee klimaatveranderingen de laatste dertig tot veertig jaar hebben doorgezet. In het bijzonder in combinatie met de aanzienlijke toename van het aantal bewoners, de economische waarde van de fysieke omgeving en de onderlinge afhankelijkheden in de maatschappij de laatste 150 jaar. Hierdoor kunnen de gevolgen voor het functioneren van de samenleving verstrekkend zijn. Ook voor de regio Rotterdam, laaggelegen in de delta van Rijn en Maas in de nabijheid van de zee, zijn de negatieve effecten van klimaatverandering naar verwachting groot. Tegelijkertijd kunnen veranderingen in het klimaat juist deze dynamische regio kansen bieden.

De ambitie van Rotterdam is om in 2025 klimaatbestendig te zijn. Dit betekent dat in 2025 de maatregelen zijn getroffen om minimaal last en maximaal profijt te hebben van klimaatverandering op dat moment én in de decennia daarna. Bovendien betekent dit, dat bij de (ruimtelijke) ontwikkelingen in de stad, vanaf dat moment structureel rekening wordt gehouden met de voorziene klimaatverandering. Teneinde deze ambitie ook daadwerkelijk gestalte te geven, is de Rotterdamse adaptatiestrategie (RAS) ontwikkeld (Gemeente Rotterdam 2013). Tegelijkertijd is voor de regio Rotterdam het document Bouwstenen voor adaptatiestrategieën in de regio Rotterdam (ARR) ontwikkeld (Nijhuis 2013), waarmee regiogemeenten handvatten hebben gekregen om zelf adaptatiestrategieën op te stellen.

De regio Rotterdam en omstreken is één van de belangrijkste economische motoren van Nederland en zelfs Europa. Inzicht in de effecten die klimaatverandering heeft voor de regio is van groot belang voor het functioneren ervan. Tegelijkertijd is de regio nu veilig en leefbaar. De vragen die in het kader van de RAS en de ARR beantwoord worden, luiden daarom vooral: 'Hoe kan de regio Rotterdam ook in de toekomst veilig, leefbaar en aantrekkelijk blijven, voor bewoners, bedrijven en (internationale) investeerders? Wat zijn de risico’s voor de stad ten gevolge van klimaatverandering? En wat is vervolgens de beste aanpak om met deze risico’s om te gaan?'


Toename van de stijghoogte van het grondwater als gevolg van zeespiegelstijging,
uitgedrukt als percentage van de absolute zeespiegelstijging

Klimaatadaptatie is aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering. De RAS en de ARR beschrijven op hoofdlijnen de klimaateffecten die de regio al ervaart en verder gevoeld zullen gaan worden; hieruit volgt de urgentie van klimaatadaptatie voor de regio Rotterdam. De adaptatiestrategie geeft aan welke aanpak wordt gevolgd om de regio aan te passen aan de klimaatverandering en waarom dat nodig is. Het is geen uitvoeringsplan met concrete maatregelen, maar stelt kaders, geeft uitgangsprincipes aan en maakt de ambities en doelstellingen concreet. De RAS heeft vier thematische achtergronddocumenten:

    • waterveiligheid
    • stedelijk watersysteem
    • stadsklimaat
    • bereikbaarheid & infrastructuur

De RAS geeft voor de eerste drie thema’s weer wat de opgave is voor Rotterdam, welke maatregelen er genomen kunnen worden en wie daarbij betrokken zijn. Het thema Bereikbaarheid & Infrastructuur is in deze thema’s vervlochten. Tegelijkertijd is de RAS een overkoepelend document waarin met het oog op de leesbaarheid geen ruimte is voor uitgebreide onderbouwingen of beschouwingen op onderzoeksresultaten. Daarom is per thema een themarapport opgesteld dat de keuzes en conclusies die gepresenteerd worden in de RAS nader toelicht en onderbouwt en aangeeft op welke wijze resultaten van diverse (wetenschappelijke) studies en projecten meegenomen zijn in de strategie. Nieuwe onderzoeksresultaten worden verwerkt in een update van deze themarapporten.

Lees het Kennismontage rapport van Hotspot Rotterdam (pdf)