De effecten van klimaatverandering op de binnenvaart via de Rotterdamse regio (HSRR08)

Kosten en betrouwbaarheid bepalen in grote mate de concurrentiepositie van de binnenvaartsector. Toekomstige financiële consequenties en de betrouwbaarheid van de binnenvaartsector die als gevolg van klimaatverandering onder druk kan komen te staan, kunnen leiden tot verlies van vracht richting andere modaliteiten en dus tot veranderingen in het aandeel van de modal split. Een verhoging van de kosten en een minder betrouwbare binnenvaartsector heeft ook negatieve gevolgen voor de concurrentiepositie van de met de grote rivieren verbonden zeehavens, die voor goederenoverslag voor een groot deel afhankelijk zijn van de binnenvaart.

Het doel van het onderzoek was het inzichtelijk maken van de effecten van klimaatverandering voor het binnenvaarttransport via Nederlandse zeehavens over de Rijn en hiervoor mogelijke oplossingen te identificeren/verkennen. De kernvraag die is geformuleerd was: Hoe kunnen de effecten van klimaatverandering op het binnenvaarttransport via de Nederlandse zeehavens, zoals de Rotterdamse haven worden verminderd (en beheersbaar worden gehouden) zodat:

  1. het aandeel van de binnenvaart in de (gewenste ontwikkeling van) modal split voor de Rotterdamse haven in de toekomst blijft gewaarborgd
  2. bedrijven inzicht in de mate van betrouwbaarheid en zekerheidsstelling voor de aan- en afvoer van hun goederen kan worden geboden? Zo mogelijk door het in beeld brengen van vervoerskosten in relatie tot bepaalde waterstandsituaties.

Het onderzoek naar de effecten van klimaatverandering op de binnenvaart kan worden ingedeeld naar drie deelonderwerpen: laagwater, hoogwater en zeespiegelstijging/sluitingsregime Maeslantkering. Er is voor deze onderverdeling gekozen omdat bij de verschillende deelonderwerpen andere typen problemen spelen.

Opleveringen en Resultaten

7 juni 2011: Uit dit onderzoek blijkt dat relatieve lange perioden met lage waterafvoeren van de rivieren voor aanzienlijke hinder voor de binnenvaart zorgen. Modelonderzoek geeft de volgende resultaten: ongeveer 7% van het totale jaarlijkse transportvolume zal structureel ernstige hinder ondervinden als het meest extreme klimaatscenario doorzet. In dat geval zullen er structureel perioden voorkomen met extreem lage waterstanden. Ook zullen de transportprijzen van vervoer per binnenvaart toenemen. Als gevolg van dit al, zal het aandeel van de binnenvaartsector in de modal share naar verwachting afnemen met ca. 8%. In de meest droge periode in de zomer, kan dit aandeel zelfs teruglopen met 28%. Dit percentage kan aanzienlijk hoger zijn voor specifieke passages tussen Rotterdam en Duitsland. Deze vervoersvraag verschuift naar andere modaliteiten, waarbij in 88% van de gevallen men naar het spoor neigt en 12% naar het wegtransport.

In het eindrapport zijn oplossingsrichtingen voor de korte en lange termijn voorgesteld op het gebied van:

  • Riviermanagement: onderhoudswerkzaamheden in de vaarweg en kanalisatie van de Rijn
  • Logistiek management: het vergroten van de flexibiliteit van de binnenvaartsector door een verandering in de transportketen aan te brengen
  • Informatiemanagement: ICT voorzieningen voor de binnenvaart en het gebruik van ICT in de vaarweg
  • Vlootmanagement: het gebruik van schepen met een kleinere vaardiepte

Persbericht 20 juni 2011
        

7 april 2010: In het project 'De effecten van klimaatverandering op de binnenvaartsector via de Rotterdamse haven' onderzoekt het consortium wat de effecten van klimaatverandering (hoog- en laagwaterafvoer en zeespiegelstijging) zijn op de binnenvaart.
Tijdens de workshop 'Hoe groot is het klimaatprobleem voor de binnenvaart?' staan de effecten van de klimaatverandering op de binnenvaart centraal.
Lees de poster en het verslag van de workshop voor meer informatie.


Gerelateerde projecten:

COM31 Definitiestudie Afwegingskader Ruimte & Klimaat fase 2
VBR10
Definitiestudie Afwegingskader fase 2
November 2008: "Stadshavens Rotterdam klimaatbestendig - Afweging klimaat en ruimte op stedelijk niveau". Dit verkenningsproject had als doel een beeld te geven van de klimaatbestendigheid van de huidige plannen voor Stadshavens en input te leveren voor een landelijk afwegingskader voor klimaatbestendigheid in grote ruimtelijke projecten.

VBR05 Verkennen klimaatverandering en infrastructuur
2009, 
dit verkennend onderzoek heeft als onderwerp de kwetsbaarheid van de infrastructuur.  

publicaties | factsheet