Onderzoeksthema Projecties

Wetenschap en praktijk zijn dichter bij elkaar gekomen

Het weer van de toekomst is omgeven met onzekerheden. Toch is het gelukt om de beschikbare klimaatinformatie begrijpelijk te maken voor niet-wetenschappers. Vooral dankzij visuele toepassingen.

Om goed te kunnen anticiperen op klimaatverandering, is informatie over het klimaat onontbeerlijk. Daarom maakt het KNMI sinds 1995 scenario’s, die een beeld geven van de ontwikkelingen in de toekomst. In 2014 is de nieuwste generatie verschenen: KNMI’14. Het consortium Klimaatprojecties voor adaptatie (High-quality Climate Projections) heeft hieraan een belangrijke bijdrage geleverd, onder meer door veelvuldig in gesprek te gaan met de gebruikers van de informatie. Dat gebeurde tijdens discussies en workshops en door middel van bijeenkomsten met een klankbordgroep. De wensen van de gebruikers en de wetenschappelijke ontwikkelingen vormden gezamenlijk de basis voor de nieuwe klimaatscenario’s.

Consortiumleider Arnout Feijt is tevreden over de bijdrage die het consortium kon leveren aan KNMI’14. “We hebben diepgravend onderzoek gedaan naar weersfenomenen waar Nederland kwetsbaar voor is, zoals extreme neerslag en droogte. De resultaten daarvan zijn opgenomen in de nieuwe  scenario’s.” Ook is hij er trots op dat de klimaatscenario’s de basis vormen voor het adaptatiebeleid in Nederland. “De centrale rol van de KNMI-scenario’s in Nederland is bijzonder. In Duitsland bijvoorbeeld maken diverse kennisinstituten hun eigen scenario’s voor verschillende doelgroepen. Dat maakt besluitvorming over adaptatiemaatregelen niet makkelijker. Wij streven zoveel mogelijk naar consistentie; dat is in onze drukke poldersamenleving heel belangrijk.”

Grote stap gezet
Het veelvuldige contact met gebruikers bood nog een andere meerwaarde, zegt Feijt. “Voor wetenschappers is onzekerheid een gegeven, beleidsmakers zoeken juist naar houvast en antwoorden. We hebben een grote stap gezet naar de praktijk door instrumenten te ontwikkelen, die klimaatinformatie heel begrijpelijk maken, ondanks die onzekerheden. Future Weather (eindrapport) is daarvan een mooi voorbeeld. Kleurrijke animaties maken duidelijk hoe het weer er in de toekomst uit kan zien. Het bleek enorm aan te spreken.” Feijt was in eerste instantie verrast door het succes van Future  Weather. “We geven al heel wat jaren informatie over klimaatverandering in de vorm van tabellen, percentages en figuren. Nu blijkt dat de gevolgen van klimaatverandering meer gaan leven door een andere manier van presenteren; dat is prachtig. Ik had niet verwacht dat Future Weather zo’n impact zou hebben bij de gebruikers. We kunnen het beleidsmakers blijkbaar makkelijker maken door informatie te presenteren alsof het om het weer van morgen gaat. Dan gaan ze denken: ‘Wat kan ik doen om problemen te voorkomen?’ Voor wetenschappers is het een uitdaging om de juiste informatie in het plaatje te stoppen en daarmee de bruikbaarheid te vergroten.”

Lees verder in het maatschappelijke boek deel 6 - Klimaatprojecties: Toekomstig klimaat (pdf)