Onderzoeksthema Klimaatbestendige steden

Wij hebben de stad op de kaart gezet

Bij de start van Kennis voor Klimaat was weinig bekend over de gevolgen van klimaatverandering in stedelijk gebied. Onderzoekers van het consortium Klimaatbestendige stad (Climate Proof Cities) hebben daarin verandering gebracht. “Wij hebben de stad op de kaart gezet.”

“Klimaatadaptatie ging een tijdlang vooral over waterveiligheid en zoetwatervoorziening”, zegt consortiumleider Ronald Albers. “De stad was in Nederland de grote onbekende, ondanks het feit dat de meeste mensen in stedelijk gebied wonen en hier ook de grootste lange-termijninvesteringen plaatsvinden. Hitte, droogte en wateroverlast leiden nu al tot problemen in steden en met klimaatverandering wordt dat alleen maar erger. In nieuwbouwgebieden is hiermee relatief makkelijk rekening te houden, maar bestaande stedelijke gebieden staan voor flinke uitdagingen. Genoeg redenen dus om te bekijken op welke manier klimaateffecten de leefbaarheid en het investeringsklimaat beïnvloeden.”

Nieuwe inzichten
De onderzoeken van het consortium hebben geleid tot een flink aantal nieuwe inzichten. Zo blijkt dat zomerse warmte niet als een grote koepel over steden blijft hangen, maar dat de ene kant van een straat veel koeler kan zijn dan de andere. De mate waarin dit optreedt, hangt onder meer af van de ligging, hoogte, bekleding en kleur van de bebouwing en van de aanwezigheid van groen en water. De consortiumleider is tevreden over de hoeveelheid nieuwe inzichten en noemt een aantal “zeer verrassend”.

Water in de stad blijkt bijvoorbeeld niet altijd verkoelend te zijn, vooral stilstaand water houdt warmte vast en kan ’s nachts zorgen voor hogere temperaturen dan in een gebied zonder water. Ook blijken groene daken weinig te doen tegen hitte in de buitenruimte. “Een ander inzicht is dat samenwerking tussen diverse partijen heel belangrijk is om te komen tot effectieve adaptatiemaatregelen”, zegt Albers. Als voorbeeld noemt hij ruimtelijke planners en rioleringsdeskundigen die gezamenlijk op zoek kunnen gaan naar oplossingen voor wateroverlast en droogte.

Lees verder in het maatschappelijke bbek deel 4 - Klimaatbestendige stad: Klimaat en de stad (pdf)