Onderzoeksthema Waterveiligheid tegen overstromingen

Volledige veiligheid is niet haalbaar

Het consortium Waterveiligheid tegen overstromingen (Climate Proof Risk Management) fungeerde als luis in de pels van het Deltaprogramma. Vernieuwend onderzoek, gecombineerd met een frisse blik, leverde verrassende resultaten op.

Consortiumleider Frans Klijn gebruikt zelf nooit het woord ‘waterveiligheid’. Hij vindt het een te beperkte omschrijving en hanteert liever de term ‘overstromingsrisico’s’, want, zegt hij: “Ten eerste duidt veiligheid alleen op slachtoffers, maar het gaat ook om maatschappelijke ontwrichting en economie. Ten tweede is volledige veiligheid niet haalbaar.” Om die reden is binnen het consortium uitgebreid onderzoek gedaan naar robuustheid. “In het Deltaprogramma draait het vooral om risicoreductie en de kosten daarvan”, zegt Klijn. “Wij hebben aanvullende vragen gesteld, zoals: hoe erg is het als het fout gaat, wat betekent dat voor een bepaald gebied? Kun je de gevolgen zo beperken dat je sneller herstelt? Het onderzoek naar robuustheid toont aan dat dit inderdaad mogelijk is.”

Eén van de opmerkelijkste onderzoeken van het consortium heeft uitgevoerd, vindt Klijn, is het opvijzelen van panden. “Het blijkt een serieuze mogelijkheid bij dijkverhoging.” Hij merkt dat de onderzoeksresultaten van het consortium langzaam doorsijpelen naar de praktijk, “vooral naar dijkbeheerders en waterschappen.” Bij gesprekken over nieuwbouwplannen langs de Lekdijken stelt het waterschap Rivierenland sinds kort als eis dat de woningen aanpasbaar zijn aan eventuele dijkverhoging, bijvoorbeeld door ze opvijzelbaar of verplaatsbaar te maken. “Onze ideeën zingen rond en daarmee hebben we een beetje invloed op de voorkeurstrategieën die gemaakt zijn binnen de Delta-deelprogramma’s”, zegt Klijn. Hij omschrijft die invloed als “kleine duwtjes tegen een mammoettanker maar: “het toont wel aan dat het denken over waterveiligheid in Nederland langzaam verandert en dat leven met een zeker risico algemener aanvaard wordt.”

Lees verder in het maatschappelijke boek deel 1 - Waterveiligheid: Klimaat en Overstromingen (pdf)